İncirlik ve Kürecik Türk üssü mü? NATO üssü mü? Amerikan üssü mü?

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik terörist saldırılarıyla birlikte başlayan savaş, İran’ın bu savaşta Batı Asya’daki Amerikan üslerini hedef alması, Adana’da ABD’nin kullanımında olan İncirlik Üssü’nü tartışmaların odağına taşıdı. Milli Savunma Bakanlığı “Üzerindeki tüm tesisleri ile birlikte mülkiyeti Türkiye Cumhuriyetine aittir. Üs komutanı Türk Tuğgeneralimizdir.” açıklamasıyla İncirlik’in Türk üssü olduğunu söyledi. Ancak tartışmalar bitmiyor ve halk ikna olmuyor.

Türk üssü iddiası: 1969’da ABD ile imzalanan Ortak Savunma ve İşbirliği Anlaşması ile mülkiyeti Türkiye’ye devredilmiştir. 1980’de imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması ile bu statü korunmuştur. Üssün komutanı bir Türk Tuğgeneralidir. İncirlik Üssü’nün bir savaşta kullanılması için Türk hükümetinin ve TBMM’nin izni gerekir.

Amerikan üssü iddiası: İncirlik Üssü’nü kurma kararını alan ve üssü inşa eden ABD’dir. Kuruluşu itibarıyla ABD’nin dünya çapındaki ana harekat üslerinden biridir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin üssü kullanması oldukça sınırlandırılmıştır. Kurulduğu dönemde üste bulunan Amerikan vatandaşlarının suç işlemesi halinde Türkiye’de ve Türkiye yasalarıyla yargılanmalarına imkân verilmemiştir. Halen üsteki Amerikan askeri faaliyetleri ABD’nin atadığı bir subay tarafından komuta edilmektedir.

NATO üssü iddiası: ABD ve Türkiye arasındaki İncirlik Üssü’nün kuruluşuna ilişkin yapılan anlaşmalar NATO anlaşmasının 3. Maddesine dayandırılarak gerçekleştirilmiştir.

İncirlik Üssü gerçekte kimin?

İncirlik Üssü mülkiyet olarak Türkiye’nindir. ABD tarafından kurulmuştur, inşa edilmiştir ve nükleer silahların konuşlandırılmasından bölge çapındaki askeri operasyonlara kadar ABD tarafından kullanılmaktadır. Hukuki dayanağı NATO anlaşmasının 3. Maddesidir ve ABD’nin faaliyetlerinin NATO çerçevesinde yürütüldüğü söylenmektedir. Yani hem Türkiye’nindir, hem ABD’nindir, hem de NATO’nundur.

Türkiye, ABD ve NATO’nun menfaatleri ortak olsaydı bir sorun olmazdı. Ancak eğer bu üste ABD ve NATO’nun çıkarları doğrultusunda ve Türkiye’nin aleyhine faaliyetler yürütülüyorsa o halde bu üssün Türkiye’nin kontrolünde olduğu iddiasını sorgulamak gerekir.

İşte İncirlik’te Türkiye’nin emekçi halkının güvenliğini tehlikeye atan gayrimeşru ve zararlı faaliyetler:

• ABD’nin 2000’li yıllar boyunca Ortadoğu’da yakaladığı insanları kötü ünlü Guantanamo işkence üssüne taşımasında İncirlik ilk duraktır.
• 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminde TBMM’yi bombalayan uçaklara İncirlik Üssü’nden kalkan tanker uçaklar yakıt ikmali yapmıştır.
• Gazze’deki soykırımda kullanılmak üzere İsrail’e askeri teçhizat taşınmasında İncirlik’in kullanılması. İncirlik’ten kalkan kargo uçakları Kıbrıs’taki İngiliz üslerine malzeme taşımış ve oradan da bu malzemeler İsrail’in soykırımcı ordusuna ulaştırılmıştır.
• ABD’nin İncirlik’te depoladığı nükleer silahlar Türkiye’yi olası bir nükleer savaşta hedef tahtasına koymaktadır.
• ABD emperyalizminin çıkarları doğrultusunda Irak’ın, Yugoslavya’nın ve Afganistan’ın bombalanmasında aktif olarak kullanılmıştır.
• 1980 tarihli Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması’nın 2 numaralı tamamlayıcı anlaşmasının 5 ve 6. Maddelerindeki gizlilik hükümleri dolayısıyla halktan gizlenen diğer faaliyetler. (Örneğin İncirlik’teki nükleer silahlar Amerikan belgelerinde geçmekte ve tüm dünya tarafından bilinmekte iken Türkiye hükümetleri bu konuda gizli anlaşma gereği hiçbir zaman açıklama ve yorumda bulunmamaktadır.)

Kürecik Üssü’nün durumu farklı mı?

Malatya’da bulunan Kürecik Radar Üssü’nün de mülkiyeti Türkiye’dedir. Ancak 2012 yılında NATO’nun füze kalkanı projesi kapsamında kurulan bu radar üssünde Türk askeri sadece dış güvenliğin sağlanması ile görevli bulunmaktadır. Radar tesisi Amerikan askeri personeli tarafından işletilmekte, emir komuta zinciri ile NATO Müttefik Hava Komutanlığı’na bağlı çalışmakta, radarın elde ettiği istihbarat doğrudan bu komutanlığın yer aldığı Almanya’daki Rammstein Hava Üssü’ne iletilmektedir.

Kürecik Üssü bir NATO üssü olmakla birlikte en büyük hizmetini NATO üyesi olmayan İsrail’e sunmaktadır. Doğrudan İran topraklarını gözetleyen bu üs, 2025 Haziran 12 gün savaşında ve bugün İran’da süren Amerikan İsrail terör saldırılarında aktif istihbarat işlevi görmektedir. Kürecik Üssü İsrail’e ve Amerikan çıkarlarına kalkandır. Bu yüzden derhâl kapatılmalıdır!

SONUÇ: Kimin çıkarlarına hizmet ediyorsa onundur!

İncirlik Üssü kimin sorusunun cevabı arazinin kimin mülkiyetinde olduğuna bakarak değil bu üssün kimin çıkarlarına göre faaliyet yürüttüğüne göre belirlenir. Bu açıdan İncirlik Üssü bir Amerikan üssüdür. Mülkiyeti Türkiye’de olmasına, üssün komutasında bir Türk Tuğgenerali bulunmasına rağmen İncirlik, Türkiye’nin ve bölgenin halklarına karşı Amerikan emperyalizminin ve İsrail Siyonizminin insanlık suçlarına hizmet ediyorsa, bunun sebepleri Türkiye’deki sermaye iktidarlarının emperyalizme olan ekonomik ve siyasi bağlılıkları ve Türkiye’yi de emperyalizme bağımlı hale getirmeleridir.

Devrimci İşçi Partisi diyor ki:

Türkiye NATO’dan çıksın! ABD ile Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması yırtılsın!

İncirlik ve Kürecik başta olmak üzere tüm emperyalist üsler kapatılsın! 

ABD ile tüm gizli anlaşmalar açıklansın! ABD’nin ve İsrail’in suçlarına ortak olanlar yargılansın ve cezalandırılsın!

Bu yazı Gerçek gazetesinin Nisan 2026 tarihli 199. sayısında yayınlanmıştır.